Структура ценопопуляций Ferula iliensis Krasn. ex Korov. в разных эколого-ценотических условиях

  • Н. М. Мухитдинов Казахский национальный университет имени аль-Фараби
  • А. А. Аметов Казахский национальный университет имени аль-Фараби
  • К. Т. Абидкулова Казахский национальный университет имени аль-Фараби
  • А. Ыдырыс Казахский национальный университет имени аль-Фараби
  • Ж. Жумабекова Казахский национальный университет имени аль-Фараби

Abstract

2012 жылғы вегетациялық кезеңде мақала авторларының қатысуымен Ferula iliensis өсімдігінің екі табиғи популяциясының
жастық құрамына есеп жүргізілді. Екі популяциядан Ferula iliensis өсімдігінің барлығы 6 ценопопуляциясының сандық көрсеткіші мен структурасы зерттелді. Бірінші популяция «Богуты» аңшылық шаруашылығының территориясынан табылды (популяция №1, ценопопуляция 1, 2, 3). Екінші популяция «Манул» аңшылық шаруашылығының территориясынан табылды (популяция №2, ценопопуляция 4, 5, 6). Мақалада популяция №1 жəне №2 экологиялық-ценорологиялық сипаттамасы жүргізілді. Əртүрлі жерлерде өскен Ferula iliensis өсімдігінің прегенеративтік, генеративтік жəне посгенеративтік тіршілік кезеңдеріндегі дарақтарының биометрикалық сипаттамасы берілген. Мақалада Ferula iliensis өсімдігінің популяциясының онтогенетикалық структурасы жəне олардың ценопопуляциядағы пайыздық көрсеткіші қарастырылды, сонымен бірге олардың сандық мөлшеріне, тығыздығына талдау жасалынды жəне популяциядағы зерттеуге алынған түрдің жастық структурасы келтірілген. Ferula iliensis өсімдігінің жастық структурасы жүргізілген талдау мынаны көрсеті; популяция №1 жастық спкторы, жас вегеративтік тіршілік күйі басым болады 64,4%, ал генеративтік дарақтар 23,6% құрайды. Популяция №2 ювинильдік жастық күйі басым болады 54,5%, ал ересек вегеративті особтар 20,5% құрайды.

References

1 Красная книга Казахской ССР. Часть 2.– Алма-Ата: изд. «Наука» Казахской ССР, 1981.– 263 с.
2 Турдукулова Т. Охрана эндемичных и редких видов растений составная часть охраны окружающей среды // EKOIS – Экологический информационный сервис-Кыргызстан: http://
www.ekois.net/wp/?p=3082
3 Сафина Л.К. Ферулы Средней Азии Казахстана; Уранов А.А. Жизненное состояниевида в растительном сообществе // Бюлл. МОИП.Отд. Биол. – 1960. – Т. 5. – Вып. 3. – С.77-92
5 Полевая геоботаника. – М.-Л.: Изд. АН СССР, 1959. – Т. 1.
6 Полевая геоботаника. – М.-Л.: Изд. АН СССР, 1964. – Т. 3
7 Голубев В.Н. К эколого-морфологической характеристике жизненных форм травянистых растений лесостепи Западной Сибири //Бот.журн. – 1960. – Т. 45. – С.979-996
8 Голубев В.Н. К методике количественного изучения редких и исчезающих растений флоры Крыма // Бюлл. Гос. Никит. бот. сада. – 1977. –Вып. 1(32). – С.11-15
9 Работнов Т.А. Жизненный цикл многолетних травянистых растений в луговых ценозах // Тр. Бот.ин-та АНСССР. – М.-Л.: изд-во АНСССР, 1950. Сер.3. Геоботаника. – Вып.6. –С. 7-209.
10 Работнов Т.А. Структура и методы изучения ценопопуляций многолетних травянистых растений // Экология. – 1978. – №2. – С. 5-13.
11 Голубев В.Н., Молчанов Е.Ф. Методические указания к количественному и эколого-ибологическому изучению редких и исчезающих и эндемичных растений Крыма. Ялта // Гос.Ни-
кит.бот.сад. – 1978. – С.41
12 Заугольнова Л.Б. Методика изучения ценопопуляций редких видов растений с целью оценки их состояния // Охрана растительных сообществ редких и находящихся под угрозой ис-
чезновения экосистем // Материалы I Всесоюз.конф. – М., 1982. – С.74-76.
13 Синицин Г.С. Новые лекарственные растения Казахстана. – Алма-Ата, 1982. – 127 с.
14 Любарский Е.Л. К изучению ценотических популяций. Биология, экология и взаимоотношения ценопопуляций растений. – М., 1982.– С. 41-44.
15 Ценопопуляции растений (очерки по пу ля ционной биологии). – М.: Наука, 1988. – 183 с.
16 Bernard, Seltenheit und Gefahrdung. Populations biologische Gerundlayen des Artenschufess// Naturwissenschaften. – 1999. – 81. – №7. – S.283-292.
Published
2016-01-14
How to Cite
МУХИТДИНОВ, Н. М. et al. Структура ценопопуляций Ferula iliensis Krasn. ex Korov. в разных эколого-ценотических условиях. Eurasian Journal of Ecology, [S.l.], v. 35, n. 3, jan. 2016. ISSN 2617-7358. Available at: <http://bulletin-ecology.kaznu.kz/index.php/1-eco/article/view/488>. Date accessed: 26 may 2019.
Section
ВОЗДЕЙСТВИЕ НА ОКРУЖАЮЩУЮ СРЕДУ АНТРОПОГЕННЫХ ФАКТОРОВ И ЗАЩИТА ОКРУЖАЮЩЕЙ СРЕДЫ

Keywords

Ferula iliensis; вид; эндем;