Эффективные методы переработки и дальнейшего использования золошлаковых отходов ТЭС

  • O. A. Zubova Казахский национальный университет им. аль-Фараби
  • A. T. Mamataeva Казахский национальный университет им. аль-Фараби

Abstract

В статье представлен краткий обзор наиболее перспективных методов использования золошлаков ТЭС в промышленности, строительной индустрии и сельском хозяйстве. Освещена проблема накопления в Казахстане значительного количества золошлакоотходов ТЭС и их негативное влияние на все природные среды. Кратко описан зерновой состав отходов, а также процесс их образования. Приведены результаты исследований авторов по применению зол ТЭС в качестве компонента сухой штукатурной смеси, отвечающей стандартным требованиям. Выделены актуальные направления переработки золы с получением вторичного угля, тяжелого бетона, ячеистого бетона, кирпича, дорожного покрытия, удобрений. Рассмотрены экономические и экологические выгоды от применения способов переработки данного вида отходов на примере зарубежных и отечественных производств. Разработка данного направления согласуется с «Концепцией по переходу РК к зеленой экономике» и способствует решению проблемы ресурсосбережения и дальнейшего устойчивого развития территории Республики Казахстан.Мақалада жылу электр станциясында (ЖЭС), өнеркәсіпте және құрылыс индустриясы мен ауылшаруашылығында шығарылатын күл-қожды қалдықтарды пайдаланудың біршама тиімді әдістеріне қысқаша шолу жасалған. Қазақстандағы Жылу электр станцияларынан бөлінетін күл-қожды қалдықтар мөлшерінің айтарлықтай жинақталуы жөніндегі мәселелер және олардың табиғи ортаға кері әсері баяндалған. Сондай-ақ, қалдықтардың қождардың құрамы мен олардың түзілу процесі қысқаша баяндалған. ЖЭС күл-қождарын стандартты талапқа жауап беретін құрғақ сылақ қоспасына компонент ретінде пайдалану бойынша авторлардың зерттеу жұмыстары келтірілген. Күл-қождарды қайта өңдеу арқылы тыңайтқыштарды, жол жабындарын, кірпіш, ұялы бетон, ауыр бетон және екінші ретті көмір алудың өзекті бағыттары айқындалып келеді. Отандық және шетелдік үлгілер бойынша берілген қалдық түрлерін қайта өңдеу әдістерін пайдаланудың экологиялық және экономикалық тиімділігі қарастырылған. Берілген бағытты қайта өңдеу «ҚР жасыл экономикаға көшу концепциясына » сәйкес келеді және Қазақстан Республикасы аймағының болашақта тұрақты дамуы мен табиғи Ресурстарды үнемдеу мәселелерін шешуге көмектеседі.

References

1 Сулименко Л.М. Технология минеральных вяжущих материалов и изделий на их основе.– М.: Высш. Шк., 2000.
2 Зубова О.А. Утилизация золошлаковТЭС в зарубежных странах // ВестникКазГАСА.– №4(34). – Алматы,2009. –С. 139-142.
3 Концепция по переходу Республики Казахстан к «зеленой экономике». – Астана, 2013. – С. 43.
4 Хрулев В.М. Технология и свойства композиционных материалов строительства. – Уфа: Изд-во ТАУ, 2001.
5 Стройиндустрия и промышленность строительных материалов: Энциклопедия. – М.: Стройиздат, 1996.
6 Колесникова И.В., Зубова О.А., Ауельбеков С.Ш., Садуакасов М.С. Утилизация золошлаков ТЭС в сухие строительные смеси // Вестник НИИСТРОМПРОЕКТА. – №5-6 (20). – Алматы, 2009. – С. 144-148.
7 Зубова О.А. Сухие штукатурные смеси на основе шлаковых вяжущих и зол-уноса ТЭС: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата технических наук. – Алматы, 2010. – С. 6-7.
8 Путилин Е.И., Цветков В.С. Применение зол-уноса и золошлаковых смесей при строительстве автомобильных дорог.– М.: ФГУП «СОЮЗДОРНИИ», 2003. – С. 7-9.
References
1. Sulimenko L.M. Tehnologija mineral’nyh vjazhushhih materialov i izdelij na ih osnove. – M.: Vyssh. Shk., 2000.
2. Zubova O.A. Utilizacija zoloshlakov TJeS v zarubezhnyh stranah // Vestnik KazGASA, №4(34). – Almaty, 2009. – S. 139-142.
3. Koncepcija po perehodu Respubliki Kazahstan k «zelenoj jekonomike». – Astana, 2013. – S. 43.
4. Hrulev V.M. Tehnologija i svojstva kompozicionnyh materialov stroitel’stva. – Ufa: Izd-vo TAU, 2001.
5. Strojindustrija i promyshlennost’ stroitel’nyh materialov: Jenciklopedija. – M.: Strojizdat, 1996.
6. Kolesnikova I.V., Zubova O.A., Auel’bekov S.Sh., Saduakasov M.S. Utilizacija zoloshlakov TJeS v suhie stroitel’nye smesi // Vestnik NIISTROMPROEKTA. – №5-6 (20). – Almaty, 2009. – S. 144-148.
7. Zubova O.A. Suhie shtukaturnye smesi na osnove shlakovyh vjazhushhih i zol-unosa TJeS: Avtoreferat dissertacii na soiskanie uchenoj stepeni kandidata tehnicheskih nauk. – Almaty, 2010. – S. 6-7.
8. Putilin E.I., Cvetkov V.S. Primenenie zol-unosa i zoloshlakovyh smesej pri stroitel’stve avtomobil’nyh dorog. – M.: FGUP «SOJuZDORNII», 2003. – S. 7-9.
Published
2016-04-29
How to Cite
ZUBOVA, O. A.; MAMATAEVA, A. T.. Эффективные методы переработки и дальнейшего использования золошлаковых отходов ТЭС. KAZNU BULLETIN ECOLOGICAL SERIES, [S.l.], v. 43, n. 1/1, apr. 2016. Available at: <http://bulletin-ecology.kaznu.kz/index.php/1-eco/article/view/694>. Date accessed: 23 oct. 2017.

Keywords

теплоэлектростанция (ТЭС); золошлаковые отходы; золошлакоотвалы; ячеистый бетон; сухая штукатурная смесь; ресурсосбережение; зеленая экономика; жылыту электр станциясы (ЖЭС); күл-қожды қалдықтар; күл-қожды үймелер; ұялы бетон; құрғақ сылақ қоспасы; ресурс