Алматы қаласының ақаба суларының ауыр металдар мен ластануы

  • A. E. Orazbayev Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • N. T. Aripzhan Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • G. B. Tanabekova Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • A. T. Umbetbekov Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • E. E. Songulov Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Abstract

Зерттелу жұмысында Алматы қалалық Аэрация станциясының ақаба суларындағы ауыр метал иондарының (Cu, Zn, Pb, Cd) 2013 жылдық орташа көрсе кіштері бақыланып, аталған ауыр металл иондарының тазарту процестерінен кейінгі жағдайы қарастырылды. Алматы қаласының ақаба суларындағы ауыр металдарды анықтау үшін Аэрация станциясының зертханасын да механикалық тазар туға дейін (келіп түскен су), механикалық тазартудан кейінгі (ағартылған су), биологиялық тазартудан кейінгі (тазартылған су) ақаба сулардың құрамы зерттелінді. Алматы қаласының ақаба суларындағы негізгі мыс, мырыш, қорғасын, кадмий ауыр металдары ион түрін де кездеседі. Ауыр металдардың иондарының массалық концентрациясын «модуль ЕМ­04 электрохимиялық датчигі бар полярограф» әдістемесі арқылы анықталды. Алынған нәтижелердің сараптамасы Алматы қаласының ақаба суларының ауыр металл иондары мен ластану дәрежесі кварталға байланысты тазалауға дейін әртүрлі болатын дығын көрсетті. Барлық ауыр металл иондарының мөлшері механикалық және биологиялық тазалаудан кейін төмендегені анықталды. В этой работе исследовались сред не годовые показа тели концентрации ионов тяжелых металлов (Cu, Zn, Pb,Cd) 2013 года в сточных водах города Алматы настанции Аэрация, рассматривалось состояние ионов тяжелых металлов после процесса очистки. Для расчета концентрации тяжелых металлов в сточных водах города Алматы в лаборатории станции Аэрация исследовались сточные воды до механической очистки (поступающая вода), после механической очистки (осветленная вода), после биологи ческой очистки (очищенная вода). Было выявлено, что в сточных водах города Алматы основные тяжелые металлы, как медь, свинец, кадмий, цинк, встречаются в виде ионов. Концентрацию массы ионов тяжелых металлов определились помощью методики «модуль ЕМ­04 полярограф с электрохимическимдатчиком». Результаты исследования показали, что степень загрязнения сточных вод тяжелыми металлами в городе Алматы по кварталам имеет разную концентрацию. Концентрация всех ионов тяжелых металлов уменьшается после механической и биологической очистки.  

References

1 Николадзе Г.И. Технология очистки природных вод: учебное пособие. – М.: Высшая школа, 1987. – 479 с.
2 Водо отведение и очистка сточных вод: учеб. пособие для вузов / С.В. Яковлев, Я.А. Карелин, Ю.М. Ласков, В.И. Калицун. – М.: Стройиздат, 1996. – 591 с. Шифр: Г 96 – 4983 Хранение: ГПНТБ СО РАН.
3 Голубовская Э.К. Биологические основы очистки воды: учебное пособие для строит. спец. вузов / Э. К. Голубовская. – М.: Высш. школа, 1978. – 271 с.
4 Жмур, Н.С. Технологические и биохимические процессы очистки сточных вод на сооружениях с аэротенками / Н.С. Журов. – М.: Акварос, 2003. – 512 с.
5 Жаро С.В. Строительная экология: учебное пособие для вузов. – Караганда: Кар ГТУ, 2002. – 110 с.
6 Бородатый, И.Т. Методическое руководство по анализу природных и сточных вод. – Чел.: Южно-Уральское кн. изд., 1973. – 178-183 с.
7 Тоспа су мекемесінің ресми сайты http://www.as-tospasu.kz.
1 Nikoladze G.I. Tehnologija ochistki prirodnyh vod: uchebnoe posobie. – M.: Vysshaja shkola, 1987. – 479 s.
2 Vodootvedenie i ochistka stochnyh vod: ucheb. posobie dlja vuzov / S.V. Jakovlev, Ja.A. Karelin, Ju.M. Laskov, V.I. Kalicun. – M.: Strojizdat, 1996. – 591 s. Shifr: G 96 – 4983 Hranenie: GPNTB SO RAN.
3 Golubovskaja Je.K. Biologicheskie osnovy ochistki vody: uchebnoe posobie dlja stroit. spec. vuzov / Je. K. Golubovskaja. – M.: Vyssh. shkola, 1978. – 271 s.
4 Zhmur, N.S. Tehnologicheskie i biohimicheskie processy ochistki stochnyh vod na sooruzhenijah s ajerotenkami / N.S. Zhurov. – M.: Akvaros, 2003. – 512 s.
5 Zharo S.V. Stroitel’naja jekologija: uchebnoe posobie dlja vuzov. – Karaganda: KarGTU, 2002. – 110 s.
Published
2016-04-29
How to Cite
ORAZBAYEV, A. E. et al. Алматы қаласының ақаба суларының ауыр металдар мен ластануы. KAZNU BULLETIN ECOLOGICAL SERIES, [S.l.], v. 43, n. 1/1, apr. 2016. Available at: <http://bulletin-ecology.kaznu.kz/index.php/1-eco/article/view/701>. Date accessed: 23 oct. 2017.

Keywords

Ақаба су; Cu; Zn; Pb; Cd; квартал; механикалық тазарту; биологиялық тазарту; сточные воды; Cu; Zn; Pb; Cd; квартал; механическая очистка; биологическая очистка.