Қазақстанның оңтүстік-шығысында күріш өсімдігінің анатомиялық құрылысына тамшылтып суғару технологиясының әсері

P. A. Tazhinkulova, M. S. Кurmanbayeva, Sh. S. Almerekova

Abstract


Мақалада күріш сорттарының зертханалық және егістік жағдайда зерттеу нәтижелері келтірілген. Фенологиялық бақылау нәтижесінде зертханалық жағдайда өну қарқындылығы анықтал ған және тамшы латып суғару арқылы егістік жағдайында өсірілген күріш өсімдігінің анатомиялық құрылысы зерттелген. Зерттеу нәтижесінде, Ару сортының тұқымының өну қарқындылығы – 90%, Янтарь сорты – 95%, ал ең жоғары көрсет кішті Каз НИИР 5 сорты 98%­ды көрсеткен. Тамырдың анатомиялық құрылысында ауалық қуыстар айқын байқалған, орталық шеңбер көлемі алғашқы қабық пен салыстырғанда өте кіші болып келген, ортасында 4 ксилема түтігі анық көрінеді. Күріш жапырағының орталық жүйкесінде бірнеше өткізгіш шоқтар 2 үлкен ауалық қуыстар шеттерінде ғана орналасқан. Сабақтың құрылысында сабақтың ортасы қуыс және сабақ сырты тегіс емес, сыртына қарай шығыңқы болып келген. Осы шығыңқы жерінде кіші өткізгіш шоқтар орналасқан.

В статье приведены данные исследования сортов риса в лабораторных и полевых условиях. В результате фенологического контроля была определена всхожесть сортов риса в лабораторных условиях и было исследовано анатомическое строение риса, выращенного в полевых условиях с капельным орошением. В результате исследования всхожесть сорта Ару составляла 90%, всхо жесть сорта янтарь – 95%, и самый высокий показатель был у сорта Каз НИИР 5 – 98%. На анатомическом строении корня обнаружены воздухоносные полости, объем центрального цилиндра, по сравнению с первичной корой, меньше, в центральной части четко видны 4 ксилемных сосуда. На центральной жилке листа риса расположены 2 воздухо носные полости, вокруг которых расположено несколько проводящих пучков. В строении стебля, по центру, образовалась полость, по краям стебель шероховатый. На выступах расположены мелкие проводящие пучки. 


Keywords


күріш; тамшы латып суғару; морфология; анатомия; морфометрия; рис; капельное орошение; морфология; анатомия; морфометрия.

Full Text:

PDF (Kazakh)

References


Osborne T.B.The vegetable proteins. 2nd ed. L.: Longmans, Green and Co, 1924.

Luce C., Noyer J.L., Tharreau D. The use of microsatellite markers to examine the diversity genetic resources of rice (Oryza sativa L.) adapted to European conditions // Proceeding of the international symposium on molecular markers for characterizing genotypes and identifying cultivars in horticulture.–Montpellier.–2000.– P. 221-235.

Sano Y. Differential regulation of waxy gene expression in rice endosperm //Theor.Appl.Genet.-1984.–V68.–P.467–473.

DevittD., Jarrel W.M., Stevens K.L. Sodium-potassium rations in soil solution and plant response under saline conditions // Soil Sci. Soc. Am. J. 1981.–№ 45.–C. 80-86.Fageria N.K. Salt tolerance of rice cultivare // Plant and Soil. –1985. V. 88.–C. 237-243.

Krishnamurthy R., Anbazhagan M., Bhagwat K.A. Effect of NaCl on the inorganic ions, growth and yield of rice // Oryza.–1989. T. 24 – № 1.–C. 66-69.

Bates l. S., Waldern.R. P., Teare D. Rapid determination of free proline for water-stress studies // Plant and Soil. –1973. – Vol.39. –P.205-207.

JacksonM.T., Huggan R.Sharingthediversityofricetofeedtheworld. // Diversity. – 1993. – N 9.– Р. 22-25.

Botanic garden sand the world conservations trategy.London: Acad. Press, – 1987. – 367 p.

Li, B, Chang, QW ,Liu, H, Li, HX ,Yang, J. Effects of Cd2+ ions on root anatomical structure of four rice genotypes // Journal of Environmental Biology, 2014.– V. 35.– P.751–757

Bevitori, R, Popielarska-Konieczna, M, dos Santos, EM. Morpho-anatomical characterization of mature embryo-derived callus of rice (Oryza sativa L.) suitable for transformation// Protoplasma, 2014.–V.: 251.– Issue: 3.– P. 545-554