Құмды мыс жағалау аймағында топырақтың ауыр металдармен жиынтық ластануын бағалау
DOI:
10.26577/EJE.2019.v59.i2.010Аңдатпа
2018 жылдың күзінде Каспий аймағының жағалау аймағында, атап айтқанда, Құмды мыс
ауданында топырақтың жай-күйіне ғылыми зерттеулер жүргізілді. 7 сынақ алаңы (CA) зерттелді.
Зертханалық HАCH DR-2400 (АҚШ) спектрофотометрімен ауыр металдардың жалпы құрамы
(ауыр металдар) анықталды. Топырақтың жалпы ластану көрсеткішін (ТЖЛ) немесе ZС көрсеткішін
талдау үшін әртүрлі әдістерді қолданып, СА фондық алаңында химиялық элементтердің
құрамының мәндері қолданылды. Қарақия-Қаракөл қорығының топырағы фон ретінде
пайдаланылды. ZС есептеу кезінде КС>1 шамасы ғана есепке алынды. Осыған байланысты СА-3
(бақ) үшін топырақтың ластануының ең аз жиынтық көрсеткіші алынды, оның ішінде ZС(r) теріс
мәндері бар. Есептеу нәтижелері бойынша тек СА-2, ZСТ=16,5 ластану деңгейі орташа-қауіпті,
қалған CA-да рұқсат етілген деңгей шегінде. Statistica 10 бағдарламасының ортасында жұмыс
нәтижелерін статистикалық өңдеу Краскел-Уоллис критерийі Сг, Cd, Cu және Co элементтері
үшін статистикалық мәнді екенін көрсетті.
Түйін сөздер: Каспий, құмды Мыс, топырақ, ауыр металдар, жиынтық ластану
