Скрининг генотипов озимой пшеницы на устойчивость к избытку в среде меди и свинца
Keywords:
металлоустойчивость, озимая пшеница, загрязнение среды, медь и свинец, скрининг, металға төзімділік, күздік бидай, қоршаған ортаның ластануы, мыс және қорғасын, скрининг.Abstract
Одной из составляющих экологически чистых технологий является использование и создание техногенно-устойчивых сортов сельскохозяйственных культур. Для выявления устойчивых форм растений проводился скрининг различных генотипов пшеницы на металлоустойчивость. Исследовалось влияние свинца и меди на ростовые параметры проростов различных генотипов пшеницы, выращенных на питательной смеси, содержащей в избытке ионы этих металлов. В лабораторном эксперименте показана различная ответная реакция проростков озимой пшеницы на условия выращивания. Выявлены наиболее устойчивые и чувствительные к действию свинца и меди генотипы. Различия между генотипами выявлены на уровне как корневой устойчивости так и устойчивости к транслокации меди и свинца в надземные органы. Разные металлы вызывают различную ответную реакцию генотипов озимой пшеницы.
Экологиялық таза технологияларды құрушылардың бірі болып ауылшаруашылық дақылдарының техногенді – төзімді сорттарын жасау және пайдалану болып табылады. Өсімдіктердің төзімді формаларын анықтау үшін бидайдың әртүрлі генотиптерінің металға төзімділігіне скрининг жүргізілді. Осы металдардың иондары жинақталған қоректік ортада өсірілген бидайдың әртүрлі генотиптерінің өсу параметрлеріне мыстың және қорғасынның әсері зерттелді. Зертханалық тәжірибелерде күздік бидай өскіндерін өсіру жағдайында әртүрлі жауапты реакциялар көрсетілді. Мыс пен қорғасынның әсеріне анағұрлым төзімді және сезімтал генотиптері анықталды. Генотиптер арасындағы мыс пен қорғасынға төзімділігінің айырмашылықтары тамырларының және жерүсті мүшелерінің деңгейінде анықталды. Әртүрлі металдар күздік бидай генотиптеріне әртүрлі әсер ететіні анықталды.
