(untitled) (Eurasian Journal of Ecology, 2016)
Влияние Прикаспийского региона на состояние геосферы оказывают: повышение уровня Каспийского моря; пыльные бури; нагоны и сгоны, уменьшающие альбедо; просачивание нефти и газа в акваторию со дна моря из разломов и грифонов; техногенное ускорение процессов геодинамики на нефтегазовых месторождениях и индуцирование землетрясений. Наблюдение и оценка, контроль и прогноз перечисленных параметров является целью геосферного мониторинга. Каспий жағалауы аймағының геосфераға тигізіп жатырған негізгі әсерлері мыналар:Каспий теңізінің деңгейінің көтерілуі; шаңды борандар; теңіз суының жағалауды басуы мен қайтуы әсерлерінен күн сәулесінің жер бетінен шағылысуының бәсеңдеуі; теңіз қойнауының жарықтары мен қуыстарынан мұнай мен газдың су айдынына көтерілуі; мұнай және газ кеніштеріндегі техногендік әсерлерден геодинамикалық процестер жеделдеп және соның нәтижесінде жер қабаттары ығысып, жер сілкінісінің тууы. Геосфералық мониторингтің негізгі мақсаты жоғарыдағы айтылған әсерлерді қадағалау мен бағалау, бақылау және жобалау болып табылады. Impact of the Caspian area on the status of geosphere will derive from increase in the Caspian Sea level; dust storms; surges and retreats, reducing albedo; oil and gas penetration into aquatic area from fractures and griffons of seabed; man-caused acceleration of geo-dynamic processes in oil & gas fields and earthquakes induction. Monitoring, assessment, control and forecast of the listed factors are the objectives of geospheric monitoring.