RECHAR-M2C: ТАРИХИ ЛАСТАНҒАН ТОПЫРАҚТАРДАН МИКРООРГАНИЗМДЕРДІ БӨЛІП АЛУ

Аңдатпа

Осы зерттеудің мақсаты потенциалды уытты элементтердің (ПУЭ), тұрақты органикалық ластағыштардың (ТОЛ) немесе олардың комбинациясының әсеріне ұшыраған тарихи ластанған топырақтардан Zn ерітуге қабілетті және металдарға төзімді микробтық штамдарды бөліп алу болды. Барлығы 242 микробтық штамм бөлініп алынды. Кейінгі дәйекті скрининг нәтижесінде Zn солюбилизациялау әлеуеті бойынша солюбилизация индекстері 1,5-тен жоғары 13 изолят анықталды. Олардың ішінде төрт изолят (S21, S56, TA5 және TE32) 0,03–0,06% Zn жағдайында жоғары төзімділік көрсетті, салыстырмалы өсу қарқындылығы (RGI) 86,6%-дан 104%-ға дейін өзгерді, ал S56 және TE32 изоляттары Zn концентрациясы 0,12% болған жағдайда да жеткілікті төзімділікті сақтады. Ni-ге төзімділікке қатысты, тек TE32 изоляты Ni концентрациясы 0,03% болғанда жеткілікті төзімділік көрсетті, оның RGI мәні 47,2% құрады. Cu-ге төзімділік бойынша S21, S56 және TE32 изоляттары Cu концентрациясы 0,03% болғанда жоғары төзімділік танытты, олардың RGI мәндері тиісінше 92,8%, 82,4% және 79,6% болды. Сонымен қатар, TE32 изоляты 0,06% Cu жағдайында да жеткілікті төзімділікті сақтап, RGI мәні 63,0% құрады. Осы нәтижелер негізінде үш изолят (S21, S56 және TE32) олардың ферментативтік қасиеттерін (амилолитикалық, целлюлолитикалық, липолитикалық және протеолитикалық белсенділіктерін), сондай-ақ өсімдік өсуін ынталандыратын белгілерін, соның ішінде сидерофорлар, жасушадан тыс полимерлік сахаридтер (EPS) және индол-3-сірке қышқылы (ИСҚ) өндіру қабілетін кешенді сипаттау үшін таңдап алынды. S21 штаммы орташа протеолитикалық белсенділік, сидерофорлар өндіру қабілеті және ИСҚ синтезінің ең жоғары деңгейін көрсетті, оның ең жоғары концентрациясы 38,7 ± 3,29 мкг/мл болды. S56 штаммы орташа протеолитикалық белсенділік, күшті липолитикалық және протеолитикалық белсенділіктер, сидерофорлар өндіру қабілеті және орташа ИСҚ синтезін көрсетті, ең жоғары концентрациясы 17,5 ± 1,48 мкг/мл құрады. Ал TE32 штаммы күшті амилолитикалық белсенділік, протеолитикалық белсенділік, EPS өндіру қабілеті және ИСҚ өндірудің ең төмен әлеуетін көрсетті, оның ең жоғары концентрациясы 12,8 ± 0,88 мкг/мл болды. Болашақ зерттеулер микробтық жасушаларды биокөмір бетіне иммобилизациялау арқылы микроб–биокөмір кешендерін әзірлеуге, кейін әзірленген кешендерді өсімдіктердің өсуін күшейту мақсатында өнімділігі төмен және/немесе ластанған топырақтарда валидациялауға бағытталатын болады.

Түйін сөздер: тарихи ластанған топырақ; потенциалды уытты элементтер; Zn еріту қабілеті бар микроорганизмдер; ауыр металдарға төзімділік; өсімдік өсуін ынталандыратын микроорганизмдер.