Гербарий материалдары негізінде Қазақстандағы Ribes L. туысы түрлерінің таралуы мен экологиясын зерттеу

Авторлар

  • Мұратжан Мәсімжан Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0009-0006-5760-1810 (расталмаған)
  • Әлібек Ыдырыс Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    Биомедицина ғылыми–зерттеу орталығы, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    https://orcid.org/0000-0002-5561-0856 (расталмаған)
  • Марал Мусина Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0009-0002-8530-9180 (расталмаған)
  • Бекзат Тыныбеков Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    Өсімдік ресурстары және фармакоботаника зертханасы, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    https://orcid.org/0009-0003-6176-2113 (расталмаған)
  • Мөлдір Иманалиева Биомедицина ғылыми–зерттеу орталығы, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті, Алматы, Қазақстан
    https://orcid.org/0000-0002-2733-9130 (расталмаған)

DOI:

https://doi.org/10.26577/EJE201140426

Аңдатпа

Мақалада Қазақстанда өсетін Ribes L. туысының екі түрінің (Ribes janczewskii Pojark. және Ribes turbinatum Pojark.) таралуы мен эко-биологиялық ерекшеліктеріне жүргізілген кешенді талдау нәтижелері келтірілген. Зерттеудің эмпирикалық негізін Қазақстан мен Ресейдің негізгі гербарий қорларының (AA, LE, MW) репрезентативті коллекциялары, сондай-ақ заманауи цифрлық репозиторийлердің (GBIF, iNaturalist) деректері құрады. Зерттеу гербарий коллекциялары мен заманауи цифрлық жазбаларды ревизиялау негізінде Ribes janczewskii және R. turbinatum түрлерінің Қазақстандағы таралу шекараларын нақтылайды. Қазақстаннан алынған GBIF-тің тек екі жазбасы ареалды картаға түсіруге жарамды болды; қалған жазбалар кездесу фактісін растау ретінде пайдаланылды. Нәтижелер ареалдың қысқаруын сандық бағалаудан гөрі, мониторинг жүргізуге арналған бастапқы базаны қамтамасыз етеді.

Түйін сөздер: Ribes L., гербарий қоры, Қазақстан флорасы, өсімдіктер экологиясы, ареалдың кеңістіктік құрылымы.

Жарияланды

2026-11-20

Журналдың саны

Бөлім

БИОЛОГИЯЛЫҚ ӘР ТҮРЛІЛІКТІ САҚТАУДЫҢ ҚАЗІРГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ