КҮРІШТІҢ ӨСУІНЕ ЖӘНЕ РИЗОСФЕРАЛЫҚ МИКРОБТЫҚ ҚАУЫМДАСТЫҚ ҚҰРАМЫНА ОН БАКТЕРИЯДАН ТҰРАТЫН КОНСОРЦИУМНЫҢ ӘСЕРІ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/EJE208830526

Аңдатпа

Күріш өндірісіне өсім мен өнімділікті сақтай отырып, химиялық енгізілімдерге тәуелділікті азайтатын тұрақты стратегиялар қажет. Осы зерттеуде біз күрішпен ассоциацияланған басым изоляттардан он бактериядан тұратын консорциумды (B10) құрастырып, оның күріштің өсуіне және ризосферадағы бактериялық қауымдастықтарға әсерін вегетациялық ыдыстар жағдайында бағаладық. Бақылаумен (CK) салыстырғанда, инокуляция күріштің өсуін едәуір жақсартты: құрғақ биомасса, жаңа салмақ, өркен биіктігі және сабақ биіктігі тиісінше 50,7%, 47,6%, 18,2% және 14,8%-ға артты. 16S rRNA жоғары өнімді секвенирлеу нәтижелері консорциумның альфа-алуантүрлілікке айтарлықтай әсер етпегенін, бірақ бета-алуантүрлілік пен қауымдастық құрамын анық өзгерткенін көрсетті. B10 күріштің өсуімен оң байланысты таксондарды, соның ішінде Azospirillum brasilense, Delftia tsuruhatensis, Bdellovibrio, Paracoccus және Pseudomonas туыстарын байытты, сонымен қатар өсуге теріс байланысты бірнеше таксондардың үлесін азайтты. Функционалдық болжау талдауы B10 нұсқасының CK-пен салыстырғанда күріш ризосферасының микробиомын пайдалы болжанған метаболикалық функцияларды байыту және қолайсыз фенотиптерді азайту арқылы анағұрлым қолайлы күйге өзгерткенін көрсетті. Бұл нәтижелер консорциумның ризосфера микробиомын қайта құрылымдау арқылы күріштің өсуін ішінара ынталандырғанын көрсетеді. Бұл жұмыс көпштаммды инокулянттардың агроэкожүйелердегі әлеуетін көрсетеді.

Түйін сөздер: күріш, консорциум, ризосфера, микробиом, инокуляция.

Автор өмірбаяндары

  • Бекжан Косалбаев, Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті

    PhD, Satbayev University-нің химиялық және биологиялық инженерия кафедрасының қауымдастырылған профессоры (Алматы, Қазақстан, e-mail: kossalbayev.bekzhan@gmail.com)

  • Mingda Lyu, Tianjin Institute of Industrial Biotechnology

    Қытай ғылым академиясының Тяньцзинь өнеркәсіптік биотехнология институтының магистранты (Тяньцзинь, Қытай, e-mail: lvmingda@tib.cas.cn)

  • Асемгуль Садвакасова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    биология ғылымдарының кандидаты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің биология және биотехнология факультеті биотехнология кафедрасының профессоры (Алматы, Қазақстан, e-mail: asem182010@gmail.com)

  • Дильназ Залетова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті

    әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің биология және биотехнология факультеті биотехнология кафедрасының PhD докторанты (Алматы, Қазақстан, e-mail: zaletova_dilnaz@mail.ru)

  • Меруерт Бауенова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    PhD, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің биология және биотехнология факультеті биотехнология кафедрасының қауымдастырылған профессоры (Алматы, Қазақстан, e-mail: bauyen.meruyert@gmail.com)

  • Динар Келден, Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті

    Satbayev University-нің химиялық және биологиялық инженерия кафедрасының маманы (Алматы, Қазақстан, e-mail: dinarkeldenkyzy@gmail.com)

  • Jingjing Wang, Tianjin Institute of Industrial Biotechnology

    Қытай ғылым академиясының Тяньцзинь өнеркәсіптік биотехнология институтының профессоры (Тяньцзинь, Қытай, e-mail: wang_jj@tib.cas.cn)

  • Zhiyong Huang, Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Синтетикалық биология саласындағы технологиялық инновациялардың ұлттық орталығы, Тяньцзинь, Қытай

    Қытай ғылым академиясының Тяньцзинь өнеркәсіптік биотехнология институтының профессоры (Тяньцзинь, Қытай, e-mail: huang_zy@tib.cas.cn)

Жарияланды

2026-09-30

Журналдың саны

Бөлім

АНТРОПОГЕНДІК ФАКТОРЛАРДЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ӘСЕРІ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ