Университет экожүйесіндегі ТДМ-негізінде қағаз қалдықтарын құрылыс композитіне айналдырудың экологиялық-экономикалық тиімділігін бағалау
DOI:
https://doi.org/10.26577/EJE201140326Аңдатпа
Бұл зерттеуде "Zero Waste" тұжырымдамасы шеңберінде қайталама целлюлоза қалдықтарын қайта өңдеу жолымен жасалған қағаз-цемент композит әрлеу бұйымдарының қасиеттері мен экономикалық тиімділігі бағаланады. Талдау Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің зертханасында бес кезеңдік хаттамаға сәйкес дайындалған 20 құрамды қамтыды. Қағаз целлюлозасының құрамының жоғарылауымен және цемент үлесінің төмендеуімен материалдың сығылу беріктігі төмендегені анықталды, ал оның суды сіңіруі артты. Зерттелген құрамдардың ішінде S-09 үлгісі өнімділік пен ресурстарды пайдалану тиімділігінің ең оңтайлы арақатынасын көрсетті. Сығымдау кезінде S-09 үлгісінің беріктігі 6,8 МПа, орташа тығыздығы - 1100 кг/м3, суды сіңіру - 23,1% құрады. Өлшенген сипаттамалардың негізінде бұл композит ҚР СТ 771-3-2011 және ГОСТ 6133-2019 талаптарына сәйкестікті толық бағалау жүргізілген жағдайда жүк көтермейтін аралық және әрлеу элементтерін дайындау үшін әлеуетті жарамды деп саналады. Қағаз құрамы жоғары композициялар сонымен қатар жүк көтермейтін жылу оқшаулағыш материалдар ретінде қолдану мүмкіндігін көрсетті. Экономикалық және экологиялық тұрғыдан алғанда, S-09 құрамын өндіріске енгізу цемент шығынын азайту арқылы шикізаттың бастапқы шығындарын азайтуға мүмкіндік береді, ал материалдың аз салмағы жеткізу тізбегіндегі көлік шығындары мен шығындарды оңтайландыруға ықпал етеді. Дәстүрлі жоғары температурада күйдірудің болмауы өндіріс процесінің энергия шығынын азайтады, ал макулатураны қайта өңдеу қатты қалдықтар полигондарына жүктемені азайтады. Зерттеу нәтижелері ұсынылған қағаз-цемент композит циркулярлық экономика принциптері мен ТДМ стандарттарына сәйкес жоғары коммерциялық тартымдылық пен экологиялық тұрақтылыққа ие екенін растайды.
Түйін сөздер: Қағазбетон, нөлдік қалдықтар, қағаз қалдықтарын кәдеге жарату, беріктік, тығыздық, айналмалы экономика, ТДМ, экономикалық тиімділік.








