Структурно-динамический анализ геосистем бассейнов рек юго-восточной части Прибалхашья
Кілт сөздер:
геосистема, географический сток, динамика, ландшафты, КараталЛепсинское между речье, функционирование, бассейны рек, юговосток, Прибалхашье, макрогеосистемы, субгеосистемы, энергия потока, моделирование, параметры, геожүйе, географиялық ағын,Аңдатпа
В статье рассматривается структурнодинамический анализ геосистем бассейнов рек юговосточной части Прибалхашья. Представлены результаты исследования динамики геосистем, полученные на базе моделей корреляций вещественноэнергетических показателей, использованные при составлении геоинформационной системы КараталЛепсинского между речья. Геосистема – это единство процесса и результата, генезиса и современной организации, функционирования и структуры, а также состояния на каждый момент времени. В ландшаф тообразующих процессах мезгеосис тем или субгеосистем осново полагающую роль играют склоновые процессы, процессы эрозии и аккумуляции в бассейне реки, зависящие от геологогеомор фологических и гидроклиматических факторов. Так же энергия потока воды в разных временных аспектах играет основную функцию, так как разные части бассейна сформированы в разное время. Проанализировано современное состояние геосистем, обусловленное функциями рек Каратал, Аксу, Лепсы.
Мақалада Балқаш маңы оңтүстікшығыс бөлігінің өзендерінің құрылымдыдинамикалық талдауы қарастырылады. ҚараталЛепсі өзен аралығының геоинформатикалық жүйелерін дайындауда қолданылған заттыэнергетикалық көрсеткіштердің корреляция үлгілерінің негізін де алынған геожүйе динамикасының зерттеу нәтижелері көрсетілген. Геожүйе – бұл үдерістің және нәтиженің, генезиз және қазіргі ұйымдастырудың, қызметінің және құрылымының, сонымен қатар уақыттың әр мезетіндегі жағдайының тұтастығы. Мезогеожүйе немесе субгео жүйедегі ландшафт түзуші үдерістерінде беткейлік үдерістер, геологиялық геоморфологиялық және гидроклиматтық факторларға байланысты өзен бассейніндегі эрозия және аккумуляция үдерістері жетекші рөлді атқарады. Сонымен қатар судың энергиялық ағыны түрлі уақыт аспектісінде негізгі фунцияны атқарады, себебі бассейннің әр түрлі бөліктері түрлі уақыт аралығында қалыптасқан. Қаратал, Ақ су, Лепсі өзендерінің функциясы мен қалыптасқан геожүйелердің қазіргі жағдайы талданған.
