Салихов Т.К., Тыныкулов М.К., Салихова Т.С., Берденов Ж.Г. Значимые, репрезентативные и уникальные растительные сообщества проектируемого государственного природного резервата «Бокейорда» Западно-Казахстанской области
Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилева, Казахстан, г. Астана, e-mail: alikhov_tk@enu.kz; tuatai_76@mail.ru
Аңдатпа
Бұл ғылыми зерттеулер жүргізіліп отырған жоба мысалында Қазақстанның қоршаған ортасын
қорғау мәселелеріне арналған. Бұл жұмыста Батыс Қазақстан облысында жобаланған «Бөкейорда»
мемлекеттік табиғи резерватын ғылыми зерттеу негіздемесі келтірілген.
Батыс Қазақстан облысында жобаланған «Бөкейорда» мемлекеттік табиғи резерватын зерттеу
нәтижесінде өсімдіктердің қазіргі кездегі жай-күйін зерттеп, бірегей және маңызды өсімдіктер
қауымдастықтары анықтап аймақтағы сирек және эндемикалық биологиялық алуантүрлілігін
мекендеу ортасын сақтау. Ғылыми-зерттеу жұмыстары Қазақстан Республикасының Үкіметі
аясында және Ғаламдық экологиялық қор «Далалық экожүйелерді сақтау мен орнықты басқару»
Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму Бағдарламасы арқылы дала экожүйелерін арттыруға бағытталған.
Топографиялық негізінде олардың деректерін қолдану және платформаларда жазылған GPS
деректермен өндірілген қойындысы мониторинг учаскелері жасалынды. Негізгі өсімдік түрлерінің
тіршілік ету ортасын картаға түсіру. Биологиялық әртүрлілік туралы теріс факторлардың әсерін
бағалау. Экожүйелік талдау және ГАЖ технологиясы негізінде әралуандылықты сақтау үшін ең
маңызды учаскелері мен резерваты шекаралары анықталды.
Батыс Қазақстан облысында қазіргі уақытта қорғауға қатаң режимдегі ешқандай қорғалатын
аумақтар жоқтығын ескере отырып, жаңа экологиялық мекемелердің ұйымдастыру толығымен,
облыс дала биоәртүрлілікті сақтауды және қалпына келтіруді қамтамасыз ету үшін ғана емес,
сонымен қатар қосымша жұмыс орындарын құру арқылы әлеуметтік-экономикалық жағдайын
жақсарту орындары, т.б. экологиялық туризмді дамыту, бұған едәуір үлкен дәреже нәтижесінде
үлкен мемлекеттік табиғи резерватының «Бөкейорда» құру және Батыс Қазақстан облысының
батысында кешенді мемлекеттік табиғи қорықшасы ықпал ететін болады.
Түйін сөздер: өсімдіктер қауымдастықтары, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, дала
аймағы, биоалуантүрлілігі, флора, мекен ортасы, экожүйе.
