Тұрақты даму мәнмәтінінде Қазақстандағы Сиверс алмасының (Malus sieversii) маңызды зиянкестері

Аңдатпа

Мақала Қазақстанда Сиверс алмасын (Malus sieversii) сақтау мәселелеріне арналды. Жабайы
алма ағашы Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік-шығысындағы таулы ландшафттардың негізгі
орман құратын түрлерінің бірі болып табылады. Сиверс алмасы отандық және шетелдік ғалымдар
үшін ерекше қызығушылық тудырады, өйткені ол ерекше құнды, Сиверс алма ағашының табиғи
екпелері әлемдік өсімдік қауымдастығында теңдесі жоқ. Олар алма ағашының мәдениетін сақтау
және дамыту үшін әлемдегі жалғыз табиғи генетикалық негіз ретінде ғаламдық жаһандық маңызға
ие деп танылды. Өкінішке орай, соңғы жарты ғасырда бұл түрдің саны айтарлықтай азайғандықтан,
алмалы ормандардың маңыздылығы оларды қорғауды күшейтуді және қатерлерден қорғау
бойынша шаралар жүйесін әзірлеуді талап етеді. Қазіргі таңда бұл түрге ауқымды зиян келтіретін
негізгі қауіп-қатердің бірі зиянкестер болып табылады. Осыған байланысты, мақалада жаппай
көбейіп кеткен, елеулі экономикалық залал келтіретін зиянкестердің арасындағы ең маңызды
және басым түрлерге қысқаша шолу берілген. Мақалада Сиверс алма ағашының қазіргі жайкүйі бағаланды және таралу аумақтары талданды. Сондай-ақ жабайы алма ағаштарының зерттеу
дәрежесі және алма популяциясының төмендеуіне әсер ететін қауіптер қарастырылды.
Түйін сөздер: Сиверс алмасы, зиянкестер, Іле Алатауы, Жоңғар Алатауы.