(untitled) (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2024)
Семей ядролық сынақ полигонында табиғи ортаның радиоактивті ластануының негізгі себебі болған атмосфералық сынақтар 1962 жылы аяқталды. Қытай Халық Республикасы (ҚХР) 1965 жылдан 1980 жылға дейін атмосферада ядролық сынақтар жүргізді. Абай облысы Үржар ауданының елді мекендері Семей полигонынан 600-700 км қашықтықта және қытай полигонынан 900-1100 км қашықтықта орналасқан. Бүкіл зерттеудің негізгі ғылыми мәселесі Абай облысының оңтүстік өңірінің аумағында радиациялық жағдайды қалыптастыруға Лоб-Нор полигонында ядролық сынақтар жүргізу нәтижесінде аз дозалар диапазонында иондаушы сәулеленудің үлесін зерделеу болып табылады. Ғылыми зерттеудің маңызды аспектісі Лоб-Нор полигонындағы (ҚХР) ядролық сынақтардың Қазақстан халқына әсерін зерттеу болады. Бұл мақалада зерттеу аумағындағы радиациялық-гигиеналық жағдай параметрлерінің бұрын жарияланбаған мұрағаттық деректерін талдау нәтижелері келтірілген. Үржар ауданының топырағында цезий-137 және стронций-90 радиоизотоптарының құрамы бойынша 1967 жылдың маусымы мен 1973 жылдың шілдесіне сәйкес келетін және 1963 жылғы көрсеткіштерден және топырақтың орташа ластану деңгейінен едәуір асатын екі шыңды бөліп көрсетуге болады.