(untitled) (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2026)
Шығыс Қазақстан облысы, соның ішінде Өскемен қаласы түсті металдарды өндіру бойынша еліміздің негізгі аймақтарының бірі болып табылады. Өндірістік объектілерді пайдалану кезінде ауыр металдардың әсері және олардың бос сақталуы ластаушы заттардың таралуына әкеледі. Осылайша, микроэлементтердің (Zn, Cu) мөлшерінің артуы және ауыр металдардың (Pb, Cd) жинақталуы бүкіл топырақ экожүйесіне әсер етеді. Топырақ - өзін-өзі реттеуге қабілетті орта, онда микроорганизмдердің тіршілігі кезінде ауыр металдар фиторемедиация үшін биожетімді формаларға айналады. Бұл мақала жергілікті микроорганизмдер штаммдарының реакциялық сипаттамаларын сипаттау үшін ауыр металдарға жоғары төзімділігі бар бұрын зерттелген микроорганизмдерді жергілікті микроорганизмдермен салыстыруға бағытталған. Таңдалған бактериялар мен саңырауқұлақтар топырақтың кедейлігіне байланысты ауыр металдардың жоғары концентрациясына аз тұрақты реакция көрсетті. Ең өміршең микроорганизм Klebsiella sp. Ол 64% жиілікпен анықталды. Жеңіл сазды топырақтарда микроорганизмдер ауыр металдардың айтарлықтай шоғырлануымен жоғары тіршілігін көрсетті. Түйінді сөздер: ауыр металдар, топырақ, микроорганизмдер, ПТР, ремедиация, бактериялар, саңырауқұлақтар