Атмосфералық ауаның сынаппен улануы кезіндегі организм төзімділігінің өзгеруі (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2016)
Берілген мақалада сынаппен улану кезіндегі антиоксидантты каталаза ферментінің және эритроциттердің асқын тотығу резистенттілігінің зерттеу нәтижелері келтірілген. Алынған нәтижелерден антиоксидантты жүйенің негізгі кілті болып саналатын каталаза ферменті белсенділігінің азайғандығы және эритроциттердің асқын тотығу резистенттілігінің төмендейтіндігі анықталды, ол клетка мембранасындағы бос радикалдардың көбеюімен байланысты екендігі белгілі. Жалпы алғанда, бұл организм төзімділігін айтарлықтай төмендетеді. Біршама қауіпті токсиканттардың бірі болып саналатын сынаптың адам және жануарлар организміне қолайсыз әсер ететіндігі белгілі. Сондықтан қоршаған ортаға сынаптың түсу жолдары көп болып саналады, демек адамдар сынаптың әсеріне күнделікті өмір тіршілігінде, кәсіби қызметте, сондай-ақ жазатайым апатты жағдайлардың себебінен ұшырасады. Тірі организмдердің сынаппен улану салдарын зерттейтін жұмыстардың көптігіне қарамастан, сынап қосылыстарының улы әсер етуінің механизмін зерттеу және оның тұрғындар денсаулығын қорғаудағы міндеттерін шешу үшін қажетті екендігі берілген мақаланың өзектілігін негіздейді.В статье исследуется влияние ртутной интоксикации на перекисную резистентность эритроцитов и активность антиоксидантного фермента каталазы. Показано, что ртуть уменьшает активность одного из ключевых антиоксидантных ферментов – каталазы и снижает перекисную резистентность эритроцитов, и это, несомненно, связано с увеличением концентрации свободных радикалов в клеточных мембранах. Это приводит к снижению резистентности организма.Известно, что ртуть является одним из наиболее опасных токсикантов, оказывающих неблагоприятное влияние на организм человека и животных, поскольку источников поступления ртути в окружающую среду много, население подвергается влиянию ртути в повседневной жизни, в профессиональной деятельности и при случайных аварийных воздействиях. Несмотря на многочисленные исследования последствий ртутной интоксикации живых организмов, исследование механизмов токсического действия ртути и ее соединений необходимо для решения задач по охране здоровья населения, что обуславливает актуальность данной статьи.
Keywords: эритроцит; хлорлы сынап; гемолиз; асқын тотығу; төзімділік; ртуть; перекисное окисление; резистентность.