Использование признаков флуктуирующей асимметрии как показателя состояния среды обитания (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2016)
Симметрия, точная или приблизительная, является важнейшим свойством подавляющего числа живых организмов. При этом следует учитывать, что изменения структур и функций сравнительно независимы, т.е. морфофункциональная организация не жесткая система, а наоборот, условия функционирования, задаваемые естественным отбором,  допускают определенного масштаба селективно- нейтральные изменения структур. В данной статье проводится анализ меристических признаков, определяется, есть ли статистически достоверные различия по величине признака слева и справа; наличие или отсутствие межполовых (гендерных) различий по величине меристических признаков. А также анализируется частота встречаемости асимметрии признаков у самцов и самок; вычисляется величина показателя асимметрии; проверяется, есть ли межполовые различия по величине показателя асимметрии, выясняется их причина.Биологиялық объектілердің қазіргі заманғы биологиясының фундаменталдық мәселелерінің бірі ағзалардың симметриялы (асимметрия) болып келуі. Ағзалардың симметриялығын визуалды анықтап қана қоймай, бір объектінің бөлігін немесе тең объектілерді біріктіріп тұратын жүйенің бір бөлігін немесе тең объектілерді өзгерістері арқылы тексеруге болады. Табиғатта көп жағдайда тек шамалы симметриялы объектілер кездеседі және олардың симметрия операциясына байланысты инварианттығында жобалап қана айтуға болады.Нақты немесе шамалы симметрия көптеген тірі ағзалардың маңызды қасиеті болып табылады. Сонымен қатар, мұнда құрылымы ьжәне функциясының өзгерісі салыстырмалы тәуелсіз, яғни мор фофункционалдық құрылымы қатаң жүйе емес, керісінше табиғи іріктеумен жүретін функциялық жағдайы құрылымның белгілі бір көлемде сұрыптаулық- нейтралдық өзгерісіне жол береді.