Akmukhanova N.R., Zayadan B.K., Bauyenova M.O., Sadvakasova A.K., Bolatkhan K., Seilbek S. Formation of structured biocenoses of higher aquatic plants and phototrophic microorganisms for application in wastewater treatment: Казахский национальный университет имени аль-Фараби, Казахстан, Алматы, *e-mail: nurziya.akmuhanova@kaznu.kz (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2018)
Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды қайта қалпына келтіруде пайдаланылатынзаманауи әдістердің бірі – биоремедиация. Бұл әдіс алуантүрлілікті сақтай отырып, қоршағанортаны қайта қалпына келтіруші биоценоздың төзімділігін арттырады. Осы бағыттың ғылымижаңалықтары 90-жылдары қалыптасты және қазіргі таңда экобиотехнология қарқынды дамуүстінде.Ластанған суларға төзімді цианобактериялар мен микробалдырларды пайдалану, тазалаушыконсорциумға жоғары сатылы су өсімдіктерін енгізу, ластанған су қоймаларын тазалау жәнеқайта қалпына келтіретін жаңа кешенді биотехнологиялық үрдісті жасауға мүмкіндік береді.Зерттеу жұмысының мақсаты, биоремедиациялық үрдістерді басқарудың оптималдыкөрсеткіштерін қарастыру үшін, әр түрлі таксономиялық топтардың организмдерінен тұратынқұрылымдық биоценозды құрастыру.Организмдер арасындағы оңтайлы әсер мына консорциумдар арасында байқалғаныанықталды: Ankistrodesmus sp. ВI-1 + Anabaena variabilis RI-5 + Pistia stratiotes и Scеnеdеsmusquadricauda В-1 + Anabaena variabilis RI-5 + Pistia stratiotes. Бірлесіп өскен уақыт аралығындаконсорциумның барлық компоненттері бір-бірінің дамуын ынталандыратыны, барлықконсорциумдардың өсу динамикасы осы организмдердің монодақылымен салыстырғанда жоғарыекені анықталды. Зертханалық жағдайда ЖССӨ, микробалдырлар және цианобактериялардыңконсорциумын ағынды суларды тазалау үрдісінде пайдалану, монодақылды пайдалануменсалыстырғанда тиімді екені көрсетілді.Түйін сөздер: микробалдырлар, цианобактериялар, биоремедиация, консорциум, жоғарысатылы су өсімдіктері.