Іле өзенінен және Балқаш көлінің оңтүстік-батыс бөлігінен жер асты суларының және шөгінділерінің биотестациясы (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2019)
2018 жылдың маусым айында Оңтүстік Балқашқа барған экспедиция барысында Іле өзенімен Балқаш көлінің (оңтүстік-батыс бөлігіндегі) әртүрлі аймақтарынан жер үсті суларыныңжәне шөгінділердің үлгілері жиналып зерттелді. Жер үсті суларының гидрохимиялық анализініңнәтижесінде Іле өзені (Бақанас), Топар өзені және Балқаш көлі (Құйған ауылы) сулары ауырметалдармен Pb, Cd, Zn және Fe ең көп ластанған, олардың ШКД 1,6-дан 5,5 есеге дейін жеткен.Осы зерттелген су қоймасының аймақтарынан төменгі шөгінділерінде ШКД Pb, Cr, Co, Ni, Cd,Zn және Fe үшін жоғары көрсеткіш байқалды. Сонда да, шөгінділерден табылған АМ деңгейі,әсіресе Fe концентрациясы бойынша (МШК 2,9-дан 6,9 есеге дейін) олардың мөлшері жер үстісуларынан айтарлықтай асып түсті. (Danio rerio) және (Xenopus laevis) эмбриондарына жер үстісулары мен шөгінділердің әсер етуі арқылы жасалған биосараптамасының нәтижесі, олардыңедәуір эмбриотоксиндігінен 20-40% өлімімен аяқталды. Осыған байланысты зерттелетінаймақтарда балық пен амфибияның санының азаюы мүмкін деген болжам айтылады. Жүргізілгензерттеулердің нәтижелері Оңтүстік Балқаш аймағын қорғау мақсатындағы іс-шаралар әзірлеуүшін маңызды.Түйін сөздер: Іле өзені, Балқаш көлі, жер үсті сулары, шөгінділер, ауыр металдар,биосараптама, Danio rerio, Xenopus laevis, эмбриотоксинді.