Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданы топырақ жамылғысының қазіргі заманғы жағдайы (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2019)
Қазіргі таңда қоршаған ортаға антропогендік әсер жердің тозуы, топырақ жамылғысыныңөзгеруі және нашарлауы, су ресурстарының ластануы және т.б. сияқты үлкен зардаптарға әкеледі.Қазіргі уақытта жер беті ландшафтысының 1/2 бөлігінен астамы адамның әсерінен өзгеріпотыр және әрине, бұл өзгеріске топырақ жамылғысы ұшырайды. Осыған байланысты топырақжамылғысының ағымдағы жай-күйіне мониторинг жүргізу және уақытылы бағалау шараларынжүргізу маңызды. Сондықтан да, осы мақаланың тақырыбы мен мақсаты – Батыс Қазақстаноблысы Бөрілі ауданындағы топырақ жамылғысының ағымдағы жай-күйін ашу болып табылады.Батыс Қазақстан облысы Бөрілі ауданының топырақ жамылғысының ағымдағы жай-күйін зерттеуүшін Батыс Қазақстан облысының Бөрілі ауданы аумағынан 5 кілттік учаскенің топырақ үлгілерітуралы мәліметтері алынды. 5 кілттік учаскедегі топырақ жамылғысының үлгілері Орал қ. ҚРБҒМ «Махамбет Өтемісұлы атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің» РМКШсынақ зертханасында бірыңғай іріктеу техникасына сәйкес өткізілді. Мақалада Батыс Қазақстаноблысы Бөрілі ауданының топырақ жамылғысының негізгі сипаттамаларын зерттеу және топырақжамылғысының ластануына баға бере отырып, Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданының топырақжамылғысының қазіргі жағдайы көрсетілген. Топырақ жамылғысын зерттеу барысында цинк,мыс және никель сияқты химиялық элементтердің шектік рауалды концентрациядан барыншажоғары екені анықталды.Түйін сөздер: антропогендік әсер, ластаушы заттар, топырақ, топырақ жамылғысы, шектікрауалды концентрация, ағымдағы күй, химиялық қосылыстар.