Қазақстандағы 2017-2018 жж. тұмау эпидемиялық маусымының молекулалы-генетикалық ерекшеліктері (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2019)
Тұмау вирусы жаһандық қоғамдық денсаулық сақтаудың тұрақты өзекті мәселесі болыптабылады. Тұмауды вирусологиялық қадағалау эпидемиологиялық және клиникалық маңыздывирустың жаңа генетикалық нұсқаларын ерте анықтаудың маңызды құралы болып табылады.Аталмыш зерттеудің мақсаты – 2017-2018 жылдары эпидемиологиялық маусымыбарысында Қазақстан аумағы айналымындағы тұмау вирусының молекулярлы-генетикалықсипаттамаларын анықтау. Осылайша, тұмаудың A вирусының он екі штаммдарының (H1N1pdm09 субтипі-9, H3N2 субтипі-3) және B тұмауының 10 штаммының (B/ Виктория генатипі-2, B/Yamagata генотипі-8) ген тізбектерінің зерттеуі жүргізілді. Филогенетикалық талдау мәліметтерібойынша, A/H1N1pdm09 штаммдарының барлығы 6B.1 клайдына сәйкес екені анықталды. А/H3N2 тұмау вирустары маңызды генетикалық әртүрлілігімен ерекшеленді – зерттелген вирустарбірнеше филогенетикалық топтар мен кіші топшаларға бөлінді, бірақ вирустардың басым бөлігівакциналық штаммға ұқсас болды. Сондай-ақ, елде анықталған B тұмауының басым көпшілігі B/Yamagata желісіне және 3-ші клайдына тиесілі екендігі анықталды. Зерттеу нәтижелерітұмауға қарсы препараттарды дайындау үшін және вирусты арнайы алдын алу үшін арналғанвакцина штамдарын таңдау кезінде, айналмалы штаммдардың мутациялық өзгергіштігін жәнефилогенетикалық талдауын үздіксіз бақылаудың маңыздылығын растайды.Түйін сөздер: тұмау вирусы, молекулярлық-генетикалық талдау, филогенетикалық талдау,вакцина штамдары.