Селективті бактерия штамдары негізінде қоңыр көмірдің солюбилизациясы (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2019)
Қазіргі таңда агротехнологияның өзекті мәселелерінің жаңа парадигмаға белсенді өтукезеңімен, яғни антропогенді әрекеттердің әсерінен өзгеріске ұшыраған топырақ құнарлылығынарттыру және ауылшаруашылық дақылдарының өнімділігін жоғарылату технологиясы әлемдіксұранысқа ие. Осы мәселеге байланысты гуминді қосылыстар өндірісінің жаңа технологиясымен эко – қарашірікті құрастыру алдында көптеген әлем мемлекеттері белсенді және бәсекегеқабілетті. Гуминді қосылыстарды өндіру мақсатында, шикізат көзі ретінде гумин қышқылдарынабай қоңыр көмір ұсынылып отыр. Зерттеу жұмысы барысында Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен(тотыққан) қоңыр көмір және бактерия штаммдары іріктелініп алынды. Гуминді қосылыстардыңфункциональды топтарының құрамын талдауда FTIR әдісі пайдаланылды. Перспективті RBK 7бактерия штамы көмір үлгісінің солюбилизациясына қолданылып, нәтижесінде гумин қышқылыбөлініп алынды және кориандра өсімділігінің процесіне пайдаланылды. Нәтижесінде гуминқышқылдарының белгілі концентрациясы топырақ құнарлылығын арттырып және кориандраөсімдігінің өсу жылдамдығын жоғарылатқаны анықталды.Түйін сөздер: лигнит, бактерия, гумин қышқылы, FTIR