Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы Қайрақты ауылдық округіндегі мал жайылымдарындағы өсімдіктердің мәденитехникалық жағдайын бағалау (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2019)
Бұл мақалада Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы Қайрақты ауылдық округіндегі малжайылымдық жерлердегі өсімдіктердің систематикалық тізімі, геоботаникалық сипаттамасы,культур-техникалық жағдайы, шаруашылық маңызы мен малазықтық қоры туралықарастырылған. Сонымен бірге, зерттелген ауданның географиялық жағдайы, жер бедері, суресурстары, климаты және топырақ жамылғысы толықтай зерттеліп, талдаулар жасалынды.Округ бойынша жалпы жайылымдық жерлер көлемі анықталып, олардың өсімдіктерқауымдастығы бойынша типтерге жіктелуі мен контурлар түзуі көрсетілді. Зерттеу нәтижесінде30 түрлі өсімдіктер қауымдастығының типтері анықталып, 12 типше мен 13 модификацияажыратылды. Типтер 16 топқа жіктеліп, әрқайсысына жекелей тоқталып сипаттама берілген.Мал азықтық жайылымдардың маусымдық пайдаланылуы мен онда жүргізілетін іс-шаралартуралы, жалпы жемшөп қоры мен оның шаруашылықта тұтынылуы жөнінде нақтылымәліметтер алынды. Нәтижесінде, округ аймағында 24 тұқымдасқа жататын 88 түрлі өсімдіктертіркеліп, олардың 22 түрі малазықтық шөп қатарында екені анықталды. Олардың ішінде малжейтін немесе аз желінетін, сондай-ақ, улы және дәрілік өсімдіктер де байқалды. Округбойынша, деградацияға ұшыраған жайылымдарды қысқарту мақсатында, 1030 га жерде малжаюды қалыпқа келтіру, 4970 га жерде жайылым күшін азайту, 93 га жерде арамшөптерменкүрес жүргізу секілді ұсыныстар жасалды. Алынған нәтижелер бойынша, зерттелген аймақтыңкартасы сызылып, көрсеткіштер тіркеуге алынды.Түйін сөздер: жайылымдық жерлер, жер бедері, су ресурстары, топырақ жамылғысы,климат, өсімдіктер қауымдастығы, жемшөп қоры, мал жаю, дәрілік өсімдіктер.