Өзгермелі антропогенді жүктеме жағдайындағы Іле өзеніндегі гидробионттар алуантүрлілігі (ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы, 2020)
Іле өзені Азияның ең ірі ветландтарының бірі. Дельта мен іргелес аумақтың экожүйелерініңжағдайы осыдан 30 жыл бұрын дабыл қаға бастады. 2018 жылы дельтаның шығыс бөлігі БалқашІле мемлекеттік табиғи резерватының аумағына енгізілді. Жүргізілген зерттеудің мақсатыгидробионттардың заманауи алуантүрлілігін анықтау болды. Стандартты гидробиологиялықәдістемелер бойынша материалдарды жинау 2019 жылдың көктемінде және жазында жүргізілді.Әр түрлі биотоптар зерттелді: өзен, Балқаш көлінің жағалау бөлігі. 2019 ж. көктемінде барлықзерттелген учаскелерде аммонийдің құрамы жоғары екендігі анықталды. Фитопланктонқұрамында 31 түр бар, зоопланктон құрамында – тек 2 ғана, бентос құрамында – 12 түр бар. Таязсулардағы балықтардың түрлік алуантүрлілігі көбінесе қысқа циклды кәсіптік емес 6 балықтантұрады. Жалпы барлық топтағы гидробионттардың анықталған алуантүрлілігі дағдарысқа дейінгікезеңде болған түрлерден айтарлықтай аз болды. Қалыптасқан алуантүрлілік Іле өзені дельтаэкожүйесінің қолайсыз жағдайын көрсетеді. Біз алған деректер дельтаның табиғи экожүйелерінсақтау және қалпына келтіру жөніндегі іс-шараларды бағалау үшін базалық нүкте болыптабылады.Түйін сөздер: Іле өзені дельтасы, гидробионт, планктон, бентос, ихтиофауна.