Способы филогенетических преобразований клеток и тканевых систем позвоночных.Омыртқалылардың клеткалық және ұлпа жүйелерінің филогенетикалық трансформациясының тәсілдері

Аннотация

Рассматриваются различные подходы к анализу морфофункциональных основ эволюционной теории: тихогенетическая концепция ведущей роли в эволюции внешних факторов (классический дарвинизм) и номогенетическая концепция с приматом собственных свойств живого в эволюционном процессе. Приводится краткий обзор по эпигенетической теории эволюции, основанной на признании фиксированного числа целостных фенотипических реакций живого организма на внешние воздействия (набор стабильных морфозов). Анализируется применимость классических принципов (типов) филогенетических морфофункциональных изменений органов на тканевом и клеточном уровнях. Описываются 10 основных типов морфофункциональной эволюции тканевых систем и клеток на примере биодинамике органов внешнего газообмена в ряду Tetrapoda. Мақалада эволюциялық теорияның морфофункцияналдық негізіне әр түрлі бағытта талдау жүргізілген: жайгенетикалық концепция эволюция барысында қоршаған отра факторларының атқаратын рөлі (классикалық дарвинизм) және номогенетикалық концепция бойынша приматтардың эволюциялық даму барысында өзіндік қасиетінің эволюция барысында атқаратын рөлін қарастырады. Организмнің сыртқы орта факторларына фенотипикалық тұрақты жауап қайтару қасиетін (тұрақты морфоз жиынтығы) мысалға ала отырып эпигенетикалы эволюциялық теорияға шолу жасалынған. Органдардың морфофунционалды және филогенетикалық классикалы өзгерістерін ұлпа және клеткалық деңгейде қарастырылған. Tetrapoda өкілдерінің тыныс алу органдарының клеткалық деңгейінде биодинамикасын мысалға ала отырып, морфофунционалды эволюциясының негізгі 10 типін ұлпалық деңгейде қарастырлған.