Генетический потенциал озимой пшеницы по устойчивости к тяжелым металлам
Ключевые слова:
металлоустойчивость, озимая пшеница, загрязнение среды, кадмий, цинк, скрининг, металға төзімділік, күздік бидай, ортаның ластануы, мырыш, скрининг.Аннотация
Проведен скрининг генотипов озимой пшеницы по устойчивости к кадмию и цинку в условиях загрязнения среды. Исследовались ростовые параметры и индекс толерантности растений. Показано, что внесение в среду выращивания ионов кадмия и цинка подавляет рост растений. Различия между генотипами выявлены как науровне корневой устойчивости, так и устойчивости к транслокации кадмия и цинка в надземные органы. Генотипы проявляют различную устойчивость к разным металлам. Определение ростовых параметров ииндекса толерантности позволило выявить чувствительные и устойчивые к неблагоприятному действию кадмия и цинка генотипы. Один из исследуемых генотипов проявил устойчивость к действию как кадмия, так и цинка.
Ластанған орта жағдайында күздік бидайдың генофондына мырыш және кадмийге төзімділігі бойынша скрининг жүргізілді. Өсімдіктің толеранттылық индексімен өсу параметрлері зерттелді. Өсіру ортасына мырыш және кадмийдің иондарын енгізу өсімдіктің өсуін тежейтіні көрсетілді. Генотиптер арасындағы өзгешеліктер тамырлық төзімділік деңгейіндегі сияқты жерүсті мүшелерінде де мырыш пен кадмийдің транслокациясына төзімді екені көрінді. Генотиптер әртүрлі металдарға әртүрлі төзімділік көрсетеді. Толеранттылық индексімен өсу параметрлерін анықтау генотиптердің мырыш пен кадмийдің қолайсыз әсеріне төзімді және сезімтал екендігін анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеліп отырған генотиптердің біреуі кадмийге сияқты, мырыштың әсеріне төзімділік көрсетті.
