Карминоносные насекомые (Margarodidae, Porphyrophora) Юго-Восточного Казахстана как биоресурс.Оңтүстік-Шығыс Қазақстанның карминды насекомдары (Margarodidae, Porphyrophora) биоқор ретінде

Аңдатпа

В Юго-Восточном Казахстане выявлено 8 видов карминоносных червецов, из них для дальнейшего хозяйственного использования целесообразно использовать 4 вида (Porphyrophora polonica, P. sophorae, P. violaceae и P. lappulae), ещё два вида (P. ketmeniensis и P. turaigiriensis) нуждаются в дополнительных исследованиях, остальные 2 вида (P. nuda и P. iliensis) не имеют существенного экономического значения. Составлен предварительный список из 18 экономически важных популяций карминоносных червецов. Карминоносные червецы являются в основном олигофагами и предпочитают степные, сухостепные и пустынные местообитания, доля полифагов незначительна. Паразиты для видов рода Porphyrophora не были обнаружены, это связано, вероятно, с малой продолжительностью жизни имаго, хорошей защищенностью личинок и наличием в гемолимфе червецов карминной кислоты, известной своими антисептическими свойствами. Биотехнологии производства кармина целесообразно развивать в открытом и закрытом грунте, а также через клонирования тканей червецов, выделяющих карминовую кислоту. Для искусственного разведения наиболее пригодны Porhyrophora sophorae и P. polonica. Оңтүстік-Шығыс Қазақстанда карминды сымырлардың 8 түрі табылды, оның ішіндегі 4 түрдің шаруашылық маңызы зор (Porphyrophora polonica, P. sophorae, P. violaceae және P. lappulae) және тағы екі түр (P. ketmeniensis және P. turaigiriensis) қосымша зерттеуді талап етеді, қалған екі түрдің (P. nuda және P. iliensis) экономикалық маңызы айтарлықтай емес. Карминді сымырлардың 18 экономикалық маңызды популяцияларының тізімі жасалды. Карминды сымырлар негізінен олигофагтар, олар далалы, шөлейтті және шөлді жерлерде тіршілік етеді, полифагтар саны аз. Porphyrophora туысы түрлерінің тоғышарлары табылмады, бұл сірә, ересек дарасының қысқа мерзімді тіршілік етуіне, дернәсілдерінің жақсы қорғалуына және гемолимфасында антисептикалық қасиетімен белгілі карминды қышқылдың болуына байланысты болса керекті. Кармин өндірісі биотехнологиясын ашық және жабық жер қабатында, сонымен қатар кармин қышқылын бөлетін сымыр ұлпаларын көбейту арқылы дамыту қолайлы. Жасанды жолмен көбейтуге Porhyrophora sophorae және P. рolonica едәуір ыңғайлы.