К вопросу испарения токсичных вод и влияния техногенного объекта на состояние прибрежной зоны Каспия
Кілт сөздер:
хвостохранилище Кошкар-Ата, испарения, отходы производства, неорганическая пыль, ПК «ЭРА», радиационный риск, прибрежная зона Каспия, «Қошқар-Ата» қалдық сақтау қоймасы, булану, өндіріс қалдықтары, неорганикалықшаң, «ЭРА» ПК, радиациялық қауіп-қатер,Аңдатпа
В статье представлены результаты исследований испарения с поверхности водной фазы хвостохранилища «Кошкар-Ата». Для оценки воздействия на здоровье людей пылевого фактора важны условия сухого жаркого климата Мангистауской области, определяющие степень потерь токсичной влаги. В этой связи были проведены работы по наблюдению за испарением влаги с поверхности водоемов и почвы в районе хвостохранилища. Установлено, с поверхности хвостохранилища сдувается пыль, в состав которой входят 13 наименований загрязняющих веществ и одна группа веществ, обладающих эффектом суммации вредного действия. Составлено уравнение водного баланса с учетом отсутствия поступающих в токсичный водоем стоков. Построена карта полей рассеивания пыли неорганической, обладающей эффектом суммации вредного воздействия.
Мақалада «Қошқар - Ата» қалдық сақтау қоймасының сулы фазасы бетінің булануының зерттеу нәтижелері көрсетілген. Адам өміріне шаңды фактордың әсерін бағалау үшін улы ылғалдың жойылу деңгейін анықтайтын Маңғыстау облысының құрғақ ыстық климатының шарттары маңызды. Осыған байланысты қалдық сақтау аймағының топырағы мен су қоймасының жоғарғы беті ылғалының булануын бақылау бойынша жұмыстар жүргізілді. Қалдық сақтау қоймасының жоғарғы бетінен құрамына 13 атаулы зиянды зат және зиянды әсердің суммация эфектісіне ие заттың бір тобы кіретін шаңның ұшатыны анықталды. Улы су айдынына түсетін ағынды есептемей су балансының теңдеуі жасақталды. Зиянды әсердің суммация эфектісіне ие бейорганикалық шаңның шашырау өрісінің картасы жасалды.
