"ТАЛГАРСКАЯ КРАСАВИЦА" АЛМҰРТ СОРТЫНЫҢ АГРОТЕХНИКАЛЫҚ ТӘСІЛДЕР ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН БЕЙІМДЕЛУ ПОТЕНЦИАЛЫ
DOI:
https://doi.org/10.26577/EJE202583203Аннотация
Қазіргі заманғы аграрлық сала жағдайында жеміс дақылдарының сапасын арттыру және оларды өсірудің агротехникалық әдістерін оңтайландыру өзекті міндет болып табылады. Бұл мақалада ХҚТУ ботаникалық бағында өсірілген «Талгарская красавица» алмұрт сортының экологиялық-биологиялық ерекшеліктері зерттелген. Зерттеудің мақсаты – экономикалық тиімділігін арттыру үшін осы сорттың өсуіне, дамуына және өнімділігіне әртүрлі агротехникалық әдістердің әсерін кешенді бағалау. Жұмыс барысында алмұрт дақылдарын өсірудің отандық және шетелдік тәжірибесіне талдау жүргізілді, сорттың морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктері зерттелді, сондай-ақ өсімдіктердің өнімділігіне әртүрлі агротехникалық әдістердің әсері бағаланды. Биометриялық көрсеткіштерді бағалау үшін далалық және зертханалық әдістер қолданылды, соның ішінде фотосинтетикалық пигменттердің спектрофотометриялық талдауы, ағаштардың биометриялық өлшемдері және жеміс сапасын талдау. Зерттеу нәтижелері қосымша тамақтану мен өсу стимуляторларын қоса алғанда, жаңартылған агротехникалық технологияларды қолдану өнімділікті арттыруға, жеміс массасын арттыруға, сондай-ақ олардың химиялық құрамын жақсартуға ықпал ететінін көрсетті. Магистральдық диаметр мен өсімдік өнімділігі (r ≈ 0,986) арасында күшті оң корреляция орнатылды, бұл оңтайландырылған агротехникалық шаралардың тиімділігін растайды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы әртүрлі агротехникалық әдістердің «Талгарская красавица» сортының биометриялық және физиологиялық параметрлеріне әсерін кешенді талдаудан тұрады. Жұмыстың практикалық маңыздылығы континентальды климат жағдайында алмұрт өсіруді оңтайландыру бойынша ұсыныстарды әзірлеумен байланысты, бұл өнеркәсіптік бау-бақша фермерлері мен агрономдары үшін пайдалы болуы мүмкін.
Түйін сөздер: агротехникалық тәсіл, фенология, спектрофотометрия, корреляция
