ӨСІМДІК БИОМАССАСЫН БАКТЕРИЯЛЫҚ ПРОЦЕСТЕР АРҚЫЛЫ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТАЗА ОРАУЫШ МАТЕРИАЛДАРҒА БИОТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БАҒАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.26577/EJE202583202Аннотация
Мұнай негізіндегі пластикалық орау материалдарының қоршаған ортаға әсері артқан сайын, биодеградацияланатын және тұрақты баламалардың қажеттілігі күшейді. Осы баламалардың арасында бактериялық целлюлоза ерекше тазалығы, механикалық беріктігі және нано-талшықты құрылымы арқасында перспективалы биоматериал ретінде ерекшеленеді. Өсімдіктен алынған целлюлозадан айырмашылығы, бактериялық целлюлоза арнайы бактериялармен табиғи түрде синтезделеді және лигнин мен гемицеллюлозадан еркін түрде болады, бұл оны экологиялық таза орау материалдары мен биомедициналық қолданбалар үшін өте қолайлы етеді. Бұл шолу өсімдік биомассасын, әсіресе сабан, сабандық дәндер және қауыз сияқты ауылшаруашылық қалдықтарын бактериялық целлюлоза өндіруге арналған биотехнологиялық құндылығын арттырудағы соңғы жетістіктерге назар аударады. Бұл лигноцеллюлозды шикізаттар кеңінен таралған, жаңартылатын және микроорганизмдер арқылы ашыту үшін маңызды әлеуетке ие. Бұл жұмыс әртүрлі биомасса түрлерінің химиялық құрамын зерттейді және олардың целлюлоза, гемицеллюлоза және лигнин құрамына негізделген бактериялық целлюлоза синтезіне жарамдылығын бағалайды. Сонымен қатар, шолу бактериялық целлюлоза биосинтезіндегі ферменттік қадамдарды және оның өндірісіне жауапты микроорганизмдер штамдарын сипаттайды. Осы мәліметтер өсімдік қалдықтарын биодеградацияланатын целлюлоза негізіндегі материалдарға айналдыру үшін ғылыми негізді қамтамасыз етіп, тұрақты орау шешімдерін дамытуға және айналмалы биоэкономикаға көшуге үлес қосады.
Түйін сөздер: бактериялық целлюлоза; лигноцеллюлозды биомасса; тұрақты орау; ауылшаруашылық қалдықтары; микроорганизмдер арқылы ашыту
