СӘНДІК ГҮЛДІ БҰТАЛАРДЫҢ ҚАТТЫ КОНТИНЕНТТІК КЛИМАТ ЖАҒДАЙЫНА БЕЙІМДЕЛУІ: АСТАНАНЫ КӨГАЛДАНДЫРУ ТӘЖІРИБЕСІ
DOI:
https://doi.org/10.26577/EJE20258510Аннотация
Астананың қатаң континенттік климаты жағдайында ұзақ мерзімді жасыл инфрақұрылымды қалыптастыру үшін тұрақты сәндік бұт түрлерін таңдау ерекше маңызға ие. Бұл зерттеудің мақсаты — Қазақстан астанасының урбанизацияланған аймақтарында сәндік гүлді бұталардың тіршілік етуі мен бейімделу ерекшеліктерін анықтау. Талдау бірнеше тәжірибелік учаскелерде, әртүрлі агрохимиялық топырақ сипаттамалары бойынша жүргізілді.
Нәтижелер көрсеткендей, орташа өсімдік жоғалту деңгейі 28,6 % болды, сонымен қатар Қызыл тұт (Cotoneaster lucidus) ең жоғары тұрақтылықты көрсетті (1 %-дан аз), Қабақшабұт (Physocarpus opulifolius) орташа жоғалту деңгейінде болды (15–25 %), ал метельді гортензия (Hydrangea paniculata) ең төмен бейімделген түр ретінде анықталды. Өсімдіктердің тіршілік етуі тікелей топырақтағы калий мен фосфор мөлшеріне, гумус деңгейіне және қышқылдыққа байланысты болды.
Алынған нәтижелерге сүйене отырып, Астананы жасылдандыру кезінде Қызыл тұт пен Қабақшабұтты басым түрде пайдалану ұсынылады, ал метельді гортензияны тек агрохимиялық жағдайлары қолайлы учаскелермен шектеу қажет. Зерттеу нәтижелері сәндік өсімдіктер ассортиментін таңдауда кешенді тәсілдің және топырақ көрсеткіштерін тұрақты бақылаудың маңыздылығын растайды, бұл тұрақты қалалық жасыл инфрақұрылымды қалыптастыру үшін маңызды болып табылады. Болашақта бұл Астананың неғұрлым тұрақты және экологиялық жағынан орнықты жасыл инфрақұрылымын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Түйінді сөздер: декоративті бұталар; урбан экологиясы; Астана; өсімдіктердің бейімделуі; ландшафттық көгалдандыру.
