Мухитдинов Н., Аметов А., Альмерекова Ш., Абидкулова К. Сирек және эндем oxytropis аlmaatensis bajt. Өсімдігі ценопопуляцияларының эколого-биологиялық ерекшеліктері

д.б.н., профессор кафедры биоразнообразия и биоресурсов, e-mail: Nashtay.Muhitdinov@kaznu.kz 2к.б.н., профессор кафедры биоразнообразия и биоресурсов, e-mail: Abibulla.Ametov@kaznu.kz 3PhD-докторант кафедры биоразнообразия и биоресурсов, e-mail: almerekovakz@gmail.com 4ведущий специалист кафедры биоразнообразия и биоресурсов, e-mail: Karime.Abidkulova@kaznu.kz Казахский национальный университет имени аль-Фараби, Казахстан, г. Алматы

  • Мухитдинов Н М

Аннотация

Мақала сирек, эндем Oxytropis almaatensis өсімдігінің ценопопуляцияларын кешендізерттеуге және жағдайын бағалауға арналған. Жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижесінде,O.almaatensis ценопопуляцияларының эколого-биологиялық ұштастығы ерекшеліктеріанықталды. Зерттелген түрдің үш популяциясы да Іле Алатауының солтүстік беткейінің батысэкспозициясындағы шөгінділерде және өзен бойындағы ұсақ тасты үйінділерде 1200-ден 2400м2 аспайтын кеңістікті алып жатады. Ценопопуляцияның сандық көрсеткішін, тығыздығын жәнежастық спектрін, жалпы репродуктивтік санын анықтау, көпшілігіне бір максимумы бар жастықспектр тән екендігін көрсетті, жас генеративтік және генеративтік максимумы бар бимодальдыспектр тек 5-6 ценопопуляцияларға тән. Oxytropis almaatensis өсімдігінің ценопопуляцияларыныңең жоғарғы тығыздығы №6 (13,5±3,1 дана/м2), ең төмен №4 (6,3±0,5 дана/м2) ценопопуляциядаекендігі анықталған.Oxytropis almaatensis өсімдігінің популяцияларын зерттеудің нәтижесінде, ценопопуляцияларөзінің шегіндегі оптимумда орналасқан және бұл түрдің жойылуына тікелей төніп тұрған қауіптіңжоқтығы айқындалған. Дегенмен, Oxytropis almaatensis өсімдігі таралу ареалы шектеулі, тар эндемтүр болғандықтан, келесі шараларды жүргізу ұсынылған: 1) Іле Алатау Ұлттық табиғи паркі ІлеАлатауындағы Oxytropis almaatensis өсімдігінің барлық үш популяцияларының жағдайы бойыншабақылау және мониторинг жұмыстарын жүргізіп отыруы қажет екендігі; 2) Алматы қаласындағыБотаника және фитоинтродукция институтына Oxytropis almaatensis өсімдігін таралу ареалышектеулі, тар эндем, сирек түр ретінде өздерінің коллекциясына енгізу.Түйін сөздер: популяция, ценопопуляция, өсімдіктер бірлестіктері, өсімдіктердің тіршілікформалары, экологиялық типтері.
Как цитировать
М, Мухитдинов Н. Мухитдинов Н., Аметов А., Альмерекова Ш., Абидкулова К. Сирек және эндем oxytropis аlmaatensis bajt. Өсімдігі ценопопуляцияларының эколого-биологиялық ерекшеліктері. Вестник КазНУ. Серия экологическая, [S.l.], v. 51, n. 2, p. 68 - 51, nov. 2017. ISSN 2617-7358. Доступно на: <https://bulletin-ecology.kaznu.kz/index.php/1-eco/article/view/768>. Дата доступа: 04 aug. 2021
Раздел
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ СОХРАНЕНИЯ БИОЛОГИЧЕСКОГО РАЗНООБРАЗИЯ